فناوری PET طی سالهای گذشته به یکی از ابزارهای مهم تصویربرداری مولکولی در تشخیص و ارزیابی بیماریها تبدیل شده است. با این حال، ابعاد سامانههای متداول PET، نیاز به زیرساختهای تخصصی و هزینه بالای تجهیزات، استفاده از این فناوری را عمدتاً به مراکز مجهز پزشکی هستهای محدود کرده است.
در همین راستا، پژوهشگران در حال توسعه نسل جدیدی از سامانههای PET قابلحمل و Point-of-Care هستند که بتوانند تصویربرداری مولکولی را با انعطافپذیری بیشتری در محیطهای بالینی ارائه کنند.
یکی از این فناوریها، یک سامانه PET قابلحمل مجهز به پنلهای آشکارساز قابلجابهجایی و بازوی رباتیک است. این طراحی امکان قرارگیری آشکارسازها در موقعیتهای مختلف را فراهم میکند و به سیستم اجازه میدهد متناسب با ناحیه مورد تصویربرداری تنظیم شود.
یکی از ویژگیهای اصلی این سامانه، امکان بازسازی و بهروزرسانی تصاویر در زمان واقعی است. در روش ارائهشده، دادههای بهدستآمده از موقعیتهای مختلف آشکارساز بهصورت مرحلهای وارد فرایند بازسازی میشوند و تصویر همزمان با دریافت اطلاعات جدید بهروزرسانی میشود.پژوهشگران عملکرد این فناوری را با استفاده از فانتوم ارزیابی کردند. نتایج نشان داد کیفیت تصاویر حاصل از روش بازسازی در زمان واقعی با بازسازی متداول قابل مقایسه است. همچنین برخی ساختارهای موجود در فانتوم پس از دریافت داده از چند موقعیت آشکارساز قابل مشاهده بودند.
این قابلیت میتواند در آینده اهمیت ویژهای داشته باشد؛ زیرا امکان مشاهده تدریجی اطلاعات تصویری را فراهم میکند و میتواند به تعیین زمان کافی برای تصویربرداری، متناسب با کیفیت و میزان اطلاعات موردنیاز، کمک کند.
با این حال، این فناوری همچنان در مرحله نمونه اولیه آزمایشگاهی قرار دارد و برای ارزیابی قابلیتهای آن در شرایط بالینی، انجام مطالعات انسانی ضروری است. بر اساس گزارش منتشرشده، پژوهشگران در حال توسعه نسخهای از سامانه برای مطالعات انسانی هستند و آغاز تصویربرداری انسانی برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است.
توسعه چنین سامانههایی میتواند مسیر جدیدی را در تکامل تجهیزات PET ایجاد کند؛ مسیری که در آن تصویربرداری مولکولی از سامانههای بزرگ و ثابت، به سمت تجهیزات قابلحمل، انعطافپذیر و قابل استفاده در محیطهای مختلف بالینی حرکت میکند.
ترکیب آشکارسازهای قابلجابهجایی، بازوی رباتیک و بازسازی تصاویر در زمان واقعی، این فناوری را به رویکردی قابلتوجه برای توسعه نسل آینده PET تبدیل کرده است. با این حال، میزان کاربردپذیری و مزایای واقعی آن در محیط بالینی، پس از انجام مطالعات انسانی مشخص خواهد شد.
