مدیریت سرطان پروستات عودکننده پس از درمان اولیه، همچنان یکی از چالشهای مهم در انکولوژی است. افزایش سطح PSA میتواند نشاندهنده عود بیماری باشد، اما در بخشی از بیماران، نخستین تصویربرداری PSMA PET/CT قادر به شناسایی محل بیماری نیست.
در مطالعهای جدید که در The Journal of Nuclear Medicine منتشر شده است، پژوهشگران ارزش تکرار تصویربرداری PSMA PET/CT را در بیمارانی بررسی کردند که پس از درمان اولیه، با وجود شواهد بیوشیمیایی عود بیماری، نخستین اسکن PSMA PET آنها منفی بوده است. این مطالعه ۲۱۰ بیمار را از یک رجیستری چندمرکزی سرطان پروستات در انتاریو دربر گرفت.
نتایج نشان داد که اسکن دوم PSMA PET در ۵۶ درصد بیماران شواهدی از وجود بیماری را آشکار کرد. این یافتهها شامل عود موضعی، بیماری ناحیهای و همچنین متاستازهای محدود یا گسترده بود.
اهمیت بالینی این یافته زمانی بیشتر مشخص شد که مشخص گردید نتایج تصویربرداری مجدد در نزدیک به نیمی از بیماران به تغییر در تصمیمگیری درمانی منجر شده است. این تغییرات بهویژه در بیمارانی که دارای بیماری الیگومتاستاتیک بودند، اهمیت بیشتری داشت.
پژوهشگران همچنین دریافتند احتمال مثبت شدن اسکن تکراری در بیمارانی بیشتر است که سطح PSA بالاتری دارند یا زمان دوبرابر شدن PSA کمتر از ۱۲ ماه است. این یافته میتواند به شناسایی بیمارانی کمک کند که بیشترین احتمال را برای بهرهمندی از تصویربرداری مجدد دارند.
یکی از نمونههای ارائهشده در مطالعه، بیماری را نشان میدهد که اسکن اولیه PSMA PET هیچ شواهدی از عود بیماری نشان نمیداد. یک سال بعد، اسکن تکراری یک کانون مشکوک در مهره L1 را آشکار کرد که در تصاویر PET/CT با یک ضایعه استخوانی کوچک مطابقت داشت. در پی این یافته، برنامه درمانی بیمار از پایش به رادیوتراپی استریوتاکتیک ضایعه استخوانی تغییر یافت.
این نتایج نشان میدهد که نقش PSMA PET تنها به تشخیص اولیه یا مرحلهبندی سرطان پروستات محدود نیست و میتواند در پایش طولی بیماری و هدایت تصمیمهای درمانی نیز اهمیت داشته باشد. گسترش استفاده از تصویربرداری PSMA PET در مدیریت سرطان پروستات نمونهای از حرکت پزشکی هستهای به سمت تصویربرداری مولکولی دقیق و تصمیمگیری درمانی مبتنی بر ویژگیهای زیستی بیماری است؛ رویکردی که در سالهای اخیر جایگاه مهمی در پزشکی دقیق و ترانوستیک پیدا کرده است.
